Definicja działalności gospodarczej w ustawie o VAT

Bolączką naszego systemu prawno-podatkowego jest jego przeregulowanie. Nawet jeśli wydaje nam się, iż bardziej nie można, każdego roku dochodzą kolejne przepisy mącące życie gospodarcze. W końcu stają się tak skomplikowane, że nie służą nawet władzy. Punkt ten dawno w naszym pięknym kraju przekroczyliśmy, tylko jakoś nikomu nie chciało się tego głośno powiedzieć. W końcu nie spadamy z tak spektakularnej wysokości jak Rzym ;)

Ustawa o podatku od towarów i usług ma naturalnie swoje pojęcie o tym, czym jest działalność gospodarcza. Autorzy byli nadzwyczaj twórczy i stworzyli definicję, pod którą możnaby podciągnąć większość ludzkich działań. Brzmi tak: 

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Pod tą cudowną definicję możnaby podciągnąć nawet świadczenie pracy w ramach umowy o pracę, na szczęście kolejny punkcik w art. 15 ustawy wyłącza umowy o pracę spod obowiązywania tej definicji. W praktyce niejednokrotnie powstaje ten problem, kiedy dane czynności należy podpiąć pod VAT, a kiedy to nie obowiązuje. Wydano sporo interpretacji, organy podatkowe przegrały niejeden proces (konsekwencje finansowe wiadomo kto poniesie – my). Działalnością gospodarczą w tej definicji jest wszelka działalność, w ramach której wykonywane może być każde świadczenie.

Ustawy mogłyby być napisane prościej, zamiast być interpretowane… ale nie są. Dlatego prócz suchej definicji, trzeba znać „otoczkę” danego przepisu i nauczyć się wyszukiwać jego interpretacje. Czy łatwo odgadnąć, iż powyższą definicję wielu interpretuje jako działalność odnoszącą się do aktywności wykonywanej zawodowo, w sposób profesjonalny  (cokolwiek to znaczy)? W większości stanowisk zatem czynności incydentalnie nie kwalifikują danego podmiotu do tego, że prowadzi działalność. I jest to jeden z najprostszych sposobów intepretacji tego przepisu!

Wzorem innych ustaw, ustawa o VAT określa także definicję negatywną (całe szczęście). Zgodnie z przepisem, za omawianą przed chwilą działalność gospodarczą, nie uznaje się czynności:

1) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Aby zaoszczędzić szukania, to są: przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy; w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych; i przychody z tytułu członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną.


2) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu wykonania tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.

I znów krótki wyciąg z innej ustawy: art. 13. Za przychody z działalności wykonywanej osobiście uważa się:

2) przychody z osobiście wykonywanej działalności artystycznej, literackiej, naukowej, trenerskiej, oświatowej i publicystycznej, w tym z tytułu udziału w konkursach z dziedziny nauki, kultury i sztuki oraz dziennikarstwa, jak również przychody z uprawiania sportu, stypendia sportowe przyznawane na podstawie odrębnych przepisów oraz przychody sędziów z tytułu prowadzenia zawodów sportowych;

3) przychody z działalności duchownych, osiągane z innego tytułu niż umowa o pracę;

4) przychody z działalności polskich arbitrów uczestniczących w procesach arbitrażowych z partnerami zagranicznymi;

5) przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób powoływania tych osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7;

6) przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w postępowaniu sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 2 pkt 10, i inkasentów należności publicznoprawnych, a także przychody z tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 9;

7) przychody otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania, należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych;

8) przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od:

 a) osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej,

b) właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora – jeżeli podatnik wykonuje te usługi wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością

- z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej oraz przychodów, o których mowa w pkt 9;

9) przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychody z tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej – z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7.

W praktyce zatem zorientowanie się, kogo dotyczy definicja – i czy przypadkiem nie nas – wymaga zajrzenia do co najmniej kilku ustaw czy zapoznania się z kilkoma interpretacjami podobnych do nas przypadków. W szczególności w przypadku sprzedaży gruntów, umów cywilnoprawnych bądź innego świadczenia usług na rzecz osób z 3 grupy podatkowej, trzeba przyłożyć się do zgłębienia tematu. Jeśli popełnimy błąd, może on nas kosztować 23% naszych przychodów, bez prawa do odliczenia VATu od wydatków.

Rozważania o podatku VAT przeniosłam na nową stronę. Będą pojawiały się tam analizy związane z VAT (na razie znajdziecie podstawy, o podatku VAT), jak również omówienia nowych nadchodzących pomysłów Ministerstwa Finansów, znów, po dwóch latach, wywracającego system podatkowy VAT do góry nogami.



Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


dziewięć − 4 =

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Przeczytaj poprzedni wpis:
Seo Rank Reporter – witamy kolejny przydatny dodatek

Ktoś bieglejszy ode mnie w wiadomych kwestiach, napisał wtyczkę o wielce mówiącej nazwie SEO Rank Reporter. Konfiguracja należy do dziecinnie prostych,...

Zamknij